مرجع تخصصی مالیات در دیوان عدالت اداری

کـلاســه پــرونـــده : هـ ع/ ۹۴/۹۷۸ دادنامه : ۱۱۹ تاریخ : ۱۸/۷/۹۵

مــرجــع رسـیــدگــی : هیات تخصصی اقتصادی ، مالی و اصناف

شـاکــی : جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران

طرف شکایت : وزارت امور اقتصادی و دارایی – سازمان امورمالیاتی کشور

مـوضـوع خـواستـه : ابطال بخشنامه و دستورالعمل شماره ۳۷۱۵۸/۲۳۰ /د مورخ ۱۳۹۲/۱۲/۱۷

گردش کار: شاکی طی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور اعلام داشته : با عنایت به ماموریت جمعیت هلال احمر و صلیب سرخ جهانی در راستای کمک رسانی رایگان و بلاعوض و نجات و امداد در حوادث و بلایای طبیعی و غیر مترقبه و به لحاظ ماهیت رایگان خدمات جمعیت ها ، علی الاصول در تمامی نظام ها وسیستم حقوقی حداکثر حمایت و همکاری اینگونه نهادها صورت می پذیرد از جمله آنها ، مساعدت ها و حمایت های دولتی مربوط به معافیت های مالیاتی ومعافیت از پرداخت حقوق و عوارض گمرکی می باشد. در ایران نیز به موجب ماده ۲۰ قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر مصوب ۲۸/۲/۷۹ مجلس شورای اسلامی ، جمعیت و موسسات وابسته به آن و شرکت هایی که حداقل ۹۹% سهام آن ها متعلق به جمعیت باشد و درآمدهای آن در راستای اهداف و وظایف جمعیت به مصرف برسد از پرداخت مالیات ، عوارض ، حقوق گمرکی... معـاف می باشد. لیکن متاسفانه معاونت مالیاتهای مستقیم سازمان امور مالیاتی کشور بدون در نظر گرفتن ماهیت وظایف جمعیت هلال احمر و باتفسیر ناصواب و فراتر از اختیارات قانونی خود با صدور بخشنامه و دستورالعمل مذکور مقرر داشته اند که ماده ۲۰ قانون اساسنامه جمعیت موضوع معافیت مالیاتی هلال احمر و موسسات و شرکتهای وابسته لغو گردیده که این علاوه بر اینکه خارج از حیطه اختیارات مرجع مذکور بوده ، با ماده ۲۰ قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر مغایرت دارد لذا تقاضای طرح موضوع در هیات عمومی محترم دیوان عدالت اداری و صدور حکم بر ابطال بخشنامه مذکور از تاریخ صدور را دارم.

*خلاصه مدافعات مشتکی عنه : سازمان امور مالیاتی به عنوان مشتکی عنه طی لایحه دفاعیه اعلام داشته : باتوجه به تصویب ماده ۲۷۳ قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ که به دلیل لغو کلیه قوانین و مقررات مغایر ، به جزء موارد مستثنی شده در همین ماده دلالت دارد و این که حکم مالیاتی مقرر در ماده ۲۰ قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر مصوب ۱۳۷۹/۲/۲۸ در شمار موارد استثنای مقرر در ماده ۲۷۳ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ نیامده و همچنین در شمار اشخاص ماده ۲ قانون مالیاتهای مصوب ۱۳۶۶/۱۲/۳ تا پیش از اصلاحیه مصوب ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ پیش بینی نشده بود و به استناد اصل کلی حقوق قانونی بودن معافیت های مالیاتی و بخش دوم اصل ۵۱ قانون اساسی ج. ا.ا امکان اعمال معافیت مالیاتی موضوع ماده ۲۰ قانون اساسنامه جمعیت به دور از جایگاه حقوقی و قانونی می باشد. لذا تقاضای رسیدگی و صدور رای به رد شکایت شاکی مورد استدعاست.

*نظریه تهیه کننده گزارش : به موجب اصل ۵۱ قانون اساسی ، هیچ نوع مالیات وضع نمی شود مگر به موجب قانون موارد معافیت و بخشودگی و تخفیف مالیاتی به موجب قانون مشخص می شود. لذا به استناد ماده۲۷۳ قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحیه ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ ، از ابتدای سال ۱۳۸۱ کلیه مقررات مغایر به استثنای احکام مالیاتی مقرر در قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در برنامه مزبور و نیز ماده ۱۳ چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری ، صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۲/۶/۷ و استفساریه مصوب ۱۳۷۴/۱/۲۱ قانون اخیر الذکر لغو گردیده است. بنابراین با عنایت به مراتب فوق در اجرای ماده ۲۷۳ قانون مالیاتهای مستقیم معافیت مالیاتی موضوع قانون اصلاحی ماده ۱۲۰ اساسنامه جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۹/۲/۲۸ نیز از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ و ۱۳۸۱/۱/۱ لغو گردیده است و اصلاحیه مورخ ۱۳۸۲/۲/۲۴ اساسنامه مذکور ، به ماده ۲۰ اساسنامه اصلاحی مورخ ۱۳۷۹/۲/۲۸ اشاره ای نشده است و اصلاحیه مورخ ۱۳۸۲/۲/۲۴ صرفاً متضمن مواردی است که مورد نظر قانونگذار محترم بوده و نتیجتاً حکم ماده ۲۷۳ قانون یاد شده ماده ۲۰ اساسنامه جمعیت هلال احمر را لغو لذا بخشنامه مورد شکایت خارج از اختیار نبوده و مغایرتی با قانون ندارد. تهیه کننده گزارش : محدث

رای هیات تخصصی

در خصوص شکایت جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران به طرفیت وزارت امور اقتصادی و دارایی – سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بخشنامه و دستورالعمل شماره ۳۷۱۵۸/۲۳۰/د مورخ ۱۷/۱۲/۹۲ صادره از سازمان مذکور بر مبنای ماده ۲۷۳ قانون مالیات های مستقیم مصوب ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ « تاریخ اجرای این قانون از اول سال ۱۳۸۱ خواهد بود و کلیه اشخاص حقوقی که شروع سال مالی آنها از اول فرودین ماه سال ۱۳۸۰ به بعد باشد نیز از لحاظ ترتیب رسیدگی و نرخ مالیاتی مشمول این قانون خواهند شد. از تاریخ اجرای این قانون کلیه قوانین و مقررات مغایر به استثنای احکام مالیاتی مقرر در قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی حمهوری اسلامی ایران در دوران برنامه مزبور و نیز ماده ۱۳ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری – صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۲/۶/۷ و مقررات مغایرتی که شمول قوانین ومقررات عمومی به آنها مستلزم ذکر نام یا تصریح نام است نیز می باشد. » نظر به این که حکم مالیاتی مقرر در ماده ۲۰ قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۹/۲/۲۸ در شمار موارد استثناء مقرر در ماده ۲۷۳ قانون یاد شده نیامده و به لحاظ اصلاحات انجام شده مشمول معافیت مالیاتی نبوده و ماده ۲۰ قانون اساسنامه فوق الذکر نسخ ضمنی شده است بنابراین بخشنامه مورد شکایت در اجرای اصل ۵۱ قانون اساسی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران و مواد ۲ و ۲۷۳ قانون مالیاتهای مستقیم و تبیین حکم مقنن و شیوه های اجرایی آن بوده و خلاف قانون و خارج از اختیار نبوده لذا به استناد بند (ب) ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ رای به رد شکایت صادر و اعلام می کند. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان قابل اعتراض است.

زین العابدین تقوی-رییس هیات تخصصی اقتصادی ، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری

برای این رأی هنوز مستندی به تأیید کارشناس نرسیده است.

رای شماره ۱۱۹ مورخ ۱۳۹۵/‍۰۷/۱۸ هیات تخصصی اصناف دیوان عدالت اداری

مستندات تأییدشده این رأی