مرجع تخصصی مالیات در دیوان عدالت اداری

هیات تخصصی استخدامی

شماره پرونده: هـ ع/۹۷/۹۸۴

شماره دادنامه: ۹۷۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۳۸۳

تاریخ: ۲۹/۱۱/۹۷

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور

طرف شکایت: هیات وزیران و وزارت امور خارجه

موضوع شکایت و خواسته: ۱- ابطال اطلاق بند دوم مصوبه شماره ۲۳۷۸۱؍ت ۳۱۴۲۷ ه مورخ۲۱؍۴؍۱۳۸۴هیات وزیران (موضوع تبصره ۳ اصلاحی ماده ۲ آیین نامه فوق العاده اشتغال خارج از کشور مستخدمان دولت جمهوری اسلامی ایران) ۲-ابطال بخشنامه شماره ۳۰۰۹؍۸۱۰- ۱۴؍۸؍۱۳۸۵ اداره کل امور مالی وزارت امور خارجه ۳-ابطال بخشنامه شماره ۲۰۶۱۶۷۹؍۸۱۰ -۲؍۱۱؍۱۳۹۱ اداره کل امور مالی وزارت امور خارجه

متن مقرره های مورد شکایت: مقرره اول:

هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۲ /۴ /۱۳۸۴ بنا به پیشنهاد شماره ۱۵۴۲۰ /۱ مورخ ۱۷ /۶ /۱۳۸۳ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و به استناد ماده (۷) قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت ـ‌ مصوب ۱۳۷۰ ـ تصویب نمود: آیین‌نامه فوق العاده اشتغال خارج از کشور مستخدمان دولت جمهوری اسلامی ایران (ماموران ثابت)، موضوع تصویب‌ نامه شماره ۲۹۹۲۰ ت۴۶۱ هـ مورخ ۹ /۱۰ /۱۳۷۱ به شرح زیر اصلاح می‌شود: ۲ ـ تبصره (۳) ماده‌ (۲) به شرح زیر اصلاح می‌شود: «تبصره۳ـ میزان فوق العاده مندرج در جدولهای شماره (۲) و (۳) پیوست در مورد کارکنان نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور که یکی از پستهای ریاست یا معاونت نمایندگی را اشغال نمایند و مدیران و معاونان واحدهای آموزشی حداکثر تا (۱۰ %) قابل افزایش است.»

مقرره دوم: بخشنامه شماره ۳۰۰۹؍۸۱۰- ۱۴؍۸؍۱۳۸۵ اداره کل امور مالی وزارت امور خارجه: مقتضی است از تاریخ ۱؍۴؍۱۳۸۵ فوق العاده و مزایای مامورین شاغل در خارج از کشور، موضوع مصوبات شماره ۲۹۹۲۰؍ت ۴۶۱ ه مورخ ۹؍۱۰؍۱۳۷۱ و اصلاحیه شماره و ۲۳۷۸۱؍ت ۳۴۱۲۷ ه مورخ۲۱؍۴؍۱۳۸۴ هیات محترم وزیران را به شرح زیر محاسبه و حواله نمایند: ۱- کلیه نمایندگی هایی که ارز حواله آنها به دلار آمریکا بوده است از ابتدای سه ماهه دوم سال جاری به ارز یورو تغییر یابد. ۲- از تاریخ ۱؍۱؍۱۳۸۵ فوق العاده کلیه مامورین شاغل در نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور را براساس درصدهای سـختی معیشت، حق مـدیریت و پذیرایی مندرج در جـدول پیوست و بر مبنای نرخ روز تولد یـورو و محاسبه و ما به التفاوت سه ماهه اول سال جاری نیز به همراه بودجه سه ماهه آتی حواله شود. ٣- کلیه مامورینی که قبل از تاریخ ۱۱؍۵؍۱۳۸۴( تاریخ اجرای تصویبنامه موضوع اصلاح مصوبه ۲۹۹۲۰؍ت؍ ۴۶۱ مورخ ۹؍۱۰؍۱۳۷۱ هیات محترم وزیران ) در نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور اشتغال داشته اند و با اجرای تعدیلات فوق دریافتی آنان نسبت به قبل کاهش می یابد، مشمول کاهش دریافتی نخواهند شد و ما به التفاوت تا سقف مجاز معیشت، حق مدیریت موضوع مفاد مصوبات یاد شده و پذیرایی مندرج در اساسنامه وزارت متبوع قابل پرداخت خواهد بود. فوق العاده، سختی معیشت، حق مدیریت و پذیرایی مامورینی که از تاریخ ۱۱؍۵؍۱۳۸۴به جانشینی مامورین فوق اعزام شده و یا خواهند شد بر اساس ارقام مندرج در جدول پیوست تعدیل شود و پرداختی های مازاد بر مفاد این ابلاغ تا تاریخ ۱۰؍۴؍۱۳۸۵ قطعی تلقی و وجهی به عنوان اضافه پرداختی از ایشان کسر نشود.

مقرره سوم: بخشنامه شماره ۲۰۶۱۶۷۹؍۸۱۰ -۲؍۱۱؍۱۳۹۱ اداره کل امور مالی وزارت امور خارجه:

با استناد به بخشنامه شماره ۱۰۰ / ۴۰۰۰۰ مورخ ۱۵؍۵؍۱۳۹۱معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری و مشکلات تخصیص اعتبار، تامین ارزی و انتقال وجوه در سال جاری با توجه به لزوم رعایت سـقف هزینه ها در قالب تخصیص های دریافتی توسط دستگاه های اجرایی:

به موجب تبصره یک ماده ۳۰ نظامنامه و تبصره ۲ و ۳ ماده ۲ مصوبه هیات محترم وزیران، اجازه داده می شود از تاریخ ۱؍۱۰؍۱۳۹۱ فوق العاده پذیرایی و فوق العاده سختی معیشت و حق مدیریت ( موضوع جداول ضمیمه ابلاغ شماره ۸۱۰ / ۳۰۰۹ مورخ ۱۴؍۵؍۸۵) کلیه نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور صرفا بر اساس (۱٪) تنظیم و حواله نمایند. بدیهی است چنانچه از سوی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری امکان تامین بودجه به صورت کامل فراهم گردد، مجدداً درصدهای فوق العاده مزبور به میزان قبل از تاریخ ( ۱؍۱۰؍۹۱) اصلاح خواهد گردید. ضمنا چنانچه در بودجه سال (۱۳۹۲) مشکل تامین اعتبار برطرف نگردد، کماکان درصد مزبور جهت سال ۱۳۹۲ نیز به قوت خود باقی خواهد ماند.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره موردشکایت: حسب بررسی ها مشخص شده؛معاونت اداری و مالی وزارت امور خارجه طی نامه شماره ۸۱۰ / ۳۰۰۹ مورخ ۱۴؍۵؍۱۳۸۵ به اداره کل امور مالی آن وزارتخانه ابلاغ نموده است ؛ از تاریخ ۱۱؍۵؍ ۱۳۸۴ بر اساس جدول ضمیمه آن، حق مدیریت به تعدادی از روسای نمایندگی ها (از یک تا ۱۰ درصد) و به نفر دوم نمایندگی ها (از ۲ تا ۸ درصد) پرداخت شود. پس از آن نیز با توجه به صدور بخشنامه شماره ۱۰۰ / ۴۰۰۰۰ مورخ ۱۵؍۹؍۱۳۹۱ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور مبنی بر رعایت سقف هزینه ها، با ابلاغیه شماره ۸۱۰ / ۲۰۶۱۶۷۹ مورخ ۲؍۱۱؍۱۳۹۱ معاونت وقت اداری و مالی وزارت امور خارجه، درصدهای مذکور از تاریخ ۱؍۱۰؍۱۳۹۱ به میزان یک درصد از جدول شماره دو محاسبه و پرداخت گردیده است. مستند این پرداخت ها؛ تبصره ۳ ماده ۲ تصویب نامه شماره ۲۹۹۲۰؍ت ۴۶۱ ه مورخ ۹؍۱۰؍۱۳۷۱ هیات وزیران در مورد «حق مدیریت» مدیران و معاونان واحدهای آموزشی در خارج از کشور، موضوع پیشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مستند به ماده ۷ قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت بوده که به کارکنان نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور که یکی از پستهای ریاست یا معاونت نمایندگی را اشغال نمایند،نیز تسری یافته است. تسری تصویب نامه شماره ۲۳۷۸۱؍ت ۳۱۴۲۷ ه مورخ ۲۱؍۴؍۱۳۸۴ به دلایل زیر خلاف قانون است: اولاً-در ماده ۳۰ مقررات تشکیلاتی، استخدامی، انضباطی و مالی وزارت امور خارجه و تبصره های آن، فوق العاده ای تحت عنوان «حق مدیریت» پیش بینی نشده و صرفاً فوق العاده اشتغال خارج از کشـور، فوق العاده سختی معـیشت ماموران نمایندگی های واقع در مناطق بد آب و هوا و نیز هزینه پذیرایی (برای معاونین نمایندگی و سایر ماموران ثابت) تجویز شده است. ثانیاً- قطع نظر از این که ماده (۷) قانون نظام هماهنگ، هیات وزیران را مرجع تعیین فوق العاده های موضوع مواد ۳۹ و ۴۰ قانون استخدام کشور نموده و رسته های سیاسی وزارت امور خارجه از شمول قانون استخدام کشوری خارج بوده و تابع قانون خاص آن وزارتخانه می باشند، تبصره ۳ ماده ۲ تصویبنامه شماره ۲۹۹۲۰؍ت ۴۶۱ ه مورخ ۹؍۱۰؍۱۳۷۱ هیات وزیران که به موجب آن پرداخت حداکثر تا ۱۰ درصد ارقام جدول شماره سه پیوست برای مدیران و معاونان واحدهای آموزشی خارج از کشور منظور شده، برای آن دسته از معلمان مدارس خارج از کشور می باشد که مستقلاً و یا همزمان با شغل آموزشی و تدریس، مدیریت و یا معاونت واحد آموزشی را نیز بر عهده داشته اند. ثالثاً- جدول شماره دو، میزان فوق العاده اشتغال خارج از کشور ماموران ثابت وزارت امور خارجه را بر حسب مقام و مسیولیت آنان در مدیریت نمایندگی ها از سفیر، نفر دوم و سایر ماموران ثابت برای هر گروه از کشورها تعیین نموده است و لذا حق مدیریت جداگانه برای رییس و معاون نمایندگی فاقد محمل قانونی است. بنا به مراتب؛ ابطال اطلاق تصویب نامه شماره ۲۳۷۸۱؍ت ۳۱۴۲۷ ه مورخ ۲۱؍۴؍۱۳۸۴ هیات وزیران (ناظـر به آن قسمت از تصـویب نامه که در برگیرنده کارکنان نمایندگی های وزارت امور خارجه در خارج از کشور می باشد) و بخشنامه های شماره ۸۱۰ / ۳۰۰۹ مورخ ۱۴؍۵؍۸۵ و ۸۱۰ / ۲۰۶۱۶۷۹ مورخ ۲؍۱۱؍۹۱ معاونت اداری و مالی وزارت امور خارجه که در آن اجازه محاسبه و پرداخت فوق العاده مدیریت به کلیه مامورین شاغل در نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور را داده است،درخواست می شود.

خلاصه مدافعات طرف شکایت: شکایت سازمان بازرسی به دفتر حقوقی دولت ابلاغ شده اما دفتر مذکور شکایت را به سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ارسال کرده و تصویری از پاسخ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را به دیوان ارایه کرده که پاسخ مذکور ارتباطی با شکایت سازمان بازرسی ندارد و خلاصه آن چنین است: با توجه به اینکه کارکنان این سازمان نیز جزو مستخدمان دولت بوده و به عنوان ماموران ثابت در نمایندگی های خارج از کشور مشغول به خدمت رسانی می باشند،لذا در راستای یکسان سازی در پرداخت با کارکنان واحدهای آموزشی و کارکنان سـیاسی وزارت امور خـارجه این تبصـره نیز به نفرات اول و دوم نمایندگی های فرهنگی تعلق گرفته است. لازم به ذکر است بخشنامه های مورد اشاره وزارت امور خارجه به تاریخ های ۱۲؍۸؍۱۳۸۵ و ۱۲؍۱۱؍۱۳۹۱ در مورد سایر کارکنان نمایندگی های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اجرا نمی شود.

پرونده در جلسه مورخ ۷؍۱۱؍۱۳۹۷ هیات تخصصی استخدامی مطرح گردید و پس از استماع گزارش عضو محترم قضایی هیات جناب آقای فریدونی فرد موضوع مورد بحث و بررسی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء، مفاد مقرره مورد شکایت را قابل ابطال ندانستند. بنابراین به استناد بند «ب» ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به شرح زیر مبادرت به صدور رای می شود.

رای هیات تخصصی

با توجه به این که ماده (۱۲) قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت مصوب سال ۱۳۷۰ مقرر داشته: « کلیه دستگاهها و موسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای انقلاب اسلامی که دارای مقررات خاص استخدامی می باشند و شرکتها و موسساتی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است تابع ضوابط و مقررات این قانون خواهند بود.» و برابر ماده (۶) قانون مذکور: « به دولت اجازه داده می شود در اجرای نظام هماهنگ پرداخت به منظور تطبیق وضع کارکنان دستگاه های مشمول مقررات خاص و جذب و نگهداری نیروهای مناسب برای مشاغل تخصصی و مـدیریت در مـواردی که در این قانون پیش بینی نشده است فوق العاده های خاصی وضع نماید» و به موجب ماده ۷ این قانون نیز: « دولت مکلف شده است با در نظر گرفتن تغییرات ناشی از اجرای این قانون نسبت به تغییر و اصلاح درصد و یا میزان پرداخت فوق العاده های موضوع مواد ۳۹ و ۴۰ قانون استخدام کشوری در حدود اعتبارات مصوب اقدام نماید» لذا هیات وزیران بر اساس اختیار حاصل از مقررات قانونی مذکور طی تصویب نامه شماره ۲۹۹۲۰ ت ۴۶۱ هـ مورخ ۲۲؍۹؍۱۳۷۱ به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی به استناد ماده ۷ قانون نظام هماهنگ کارکنان دولت «آیین‌نامه فوق‌العاده اشتغال خارج از کشور مستخدمان دولت جمهوری اسلامی ایران (‌ماموران ثابت)» را تصویب نموده است. بنابراین از آنجاییکه اولاً اختیار هیات وزیران به موجب ماده ۷ قانون نظام هماهنگ کارکنان دولت مقید و مشروط به پیشنهاد دستگاه خاصی نشده است و مرجع پیشنهاد دهنده تاثیری در اعمال اختیار هیات وزیران ندارد و ثانیاً آیین نامه مورد شکایت، اصلاحیه آیین نامه مصوب سال ۱۳۷۱ هیات وزیران می باشد که مستند هر دو مصوبه ماده ۷ قانون نظام هماهنگ کارکنان دولت می باشد و ثالثاً با توجه به ماده ۱۲ قانون نظام هماهنگ کارکنان دولت، وزارت خارجه نیز که دارای نظام استخدامی خاص بوده پس از لازم الاجرا شدن قانون مذکور مشمول این قانون از جمله ماده ۷ آن شده است و رابعاً موضوع ماده ۳۰ قانون مقررات استخدامی وزارت امور خارجه مصوب ۱۳۵۲ متفاوت از اختیار هیات وزیران جهت تعیین ضوابط فوق العاده اشتغال خارج از کشور می باشد، با این توضیح که ماده ۳۰ مذکور صرفاً در خصوص تعیین درجه بندی کشورها و مناطق بد آب و هوای محل ماموران ثابت وزارت خارجه است که این امر با پیشنهاد وزارت امور خارجه و تصویب هیات وزیران صورت می پذیرد و در مورد سایر ضوابط و شاخص های تعیین کننده فوق العاده اشتغال خارج از کشور چنین قاعده ای وجود ندارد.، بنابراین آیین نامه مورد شکایت در حدود اختیارات قانونی از سوی هیات وزیران وضع شده است و مغایرتی با قانون ندارد و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود و رای به رد شکایت صادر می شود. این رای مستند به بند «ب» ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ده تن از قضات یا رییس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض می باشد.

رضا فضل زرندی-رییس هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری

برای این رأی هنوز مستندی به تأیید کارشناس نرسیده است.

رای شماره ۳۸۳ مورخ ۱۳۹۷/۱۱/۲۹ هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری

مستندات تأییدشده این رأی