مرجع تخصصی مالیات در دیوان عدالت اداری

هیات تخصصی اقتصادی مالی

شماره پــرونـده : هـ ع/۹۷/۱۳۳۱ شماره دادنامه : ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۱۴۹ تاریخ : ۳۱/۴/۹۸

شـاکــی : آقای بهمن زبردست

طرف شکایت : سازمان امور مالیاتی کشور

موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند ۹ بخشنامه شماره ۱۱۸۲۳ مورخ ۱۳۸۴/۶/۳۰ سازمان امور مالیاتی کشور و بند ۲ رای شماره ۵۵۸۶-۴/۳۰ مورخ ۱۳۷۶/۵/۲۲ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی

شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بند ۹ بخشنامه شماره ۱۱۸۲۳ مورخ ۱۳۸۴/۶/۳۰ سازمان امور مالیاتی کشور و بند ۲ رای شماره ۵۵۸۶-۴/۳۰ مورخ ۱۳۷۶/۵/۲۲ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد :

۹- راجع به ما ترک متوفی واقع در مناطق آزاد تجاری – صنعتی

در این خصوص حکم بند ۲ رای شماره ۵۵۸۶ – ۳۰/۴ مورخ ۱۳۷۶/۵/۲۲ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی وقت که متن آن جهت یادآوری ذیلاً درج می گردد به قوت خود باقی و لازم الرعایه می باشد :

« ماده ۱۳ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری – صنعتی معافیت مالیاتی را برای اشخاصی قایل شده است که در این مناطق مبادرت به سرمایه گذاری و یا فعالیت اقتصادی می نمایند. بنابراین در موارد فوت اشخاص مزبور در حقیقت متوفی اقدام به سرمایه گذاری و یا به ترتیب فعالیت اقتصادی می نموده نه وارث وی. بالنتیجه وراث به مناسب اینکه اموال یا حقوق مالی مورث آن ها در مناطق آزاد تجاری – صنعتی واقع است، نمی توانند بابت اموال و حقوق مذکور از معافیت مالی بهره مند گردند. »

بند ۲ رای شماره ۵۵۸۶-۴/۳۰ مورخ ۱۳۷۶/۵/۲۲ هیات عمومی شورای عالی مالیاتی

۲- ماده ۱۳ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری – صنعتی معافیت مالیاتی را برای اشخاصی قایل شده است که در این مناطق مبادرت به سرمایه گذاری و فعالیت اقتصادی می نمایند. بنابراین در موارد فوت اشخاص مزبور در حقیقت متوفی اقدام به سرمایه گذاری و یا به هر ترتیب فعالیت اقتصادی می نموده نه وراث وی، بالنتیجه وراث به مناسبت اینکه اموال یا حقوق مالی مورث آنها در مناطق آزاد تجاری – صنعتی واقع است، نمی توانند بابت اموال و حقوق مذکور از معافیت مالیاتی بهره مند گردند.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : شاکی به موجب دادخواستی تقاضای ابطال مقرره مورد شکایت را مطرح کرده و در تبیین مبنای خواسته خود اعلام داشته است:

بر اساس ماده ۱۳ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری – صنعتی، اشخاص حقیقی و حقوقی که در منطقه به انواع فعالیتهای اقتصادی اشتغال دارند، نسبت به هر نوع فعالیت اقتصادی در منطقه آزاد از تاریخ بهره برداری مندرج در مجوز به مدت ۱۵ سال (و بر اساس اصلاحیه قانون ۲۰ سال) از پرداخت مالیات بر درآمد و دارایی موضوع قانون مالیاتهای مستقیم معاف خواهند بود. با این حال، در مقرره مورد شکایت بدون داشتن اختیار قانونی جهت تقسیر قانون یا محدود کردن معافیت قانونی، معافیت مالیاتی مالیات بر دارایی موضوع ماده ۱۳ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری – صنعتی شامل مالیات بر ارث به عنوان تنها مصداق متصور برای مالیات بر دارایی دانسته نشده و با حذف این معافیت باعث تضییع حقوق قانونی مشمولین این معافیت شده است. در رسیدگی قبلی هیات عمومی دیوان عدالت اداری به این بخشنامه (موضوع دادنامه ۵۶۰ و ۵۶۱ مورخ ۱۳۹۵/۸/۲۵) صرفاً بند ۴ بخشنامه مورد رسیدگی قرار گرفت و رای صادره هم در خصوص این بند بود و بر همین اساس دادخواست حاضر مشمول حکم ماده ۸۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نمی گردد.

خلاصه مدافعات طرف شکایت : با وجود اینکه نسخه دوم دادخواست در تاریخ ۱۳۹۷/۵/۲۳ و به موجب نامه شماره ۴۳۹۰۷-۱۳۹۷/۵/۱۶ به طرف شکایت ابلاغ شده، ولی تاکنون پاسخی واصل نشده است و با توجه به گذشتن مهلت مقرر قانونی (یک ماه) در اجرای حکم ماده ۸۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری پرونده مهیای اتخاذ تصمیم می باشد.

متعاقباً پاسخی از طرف شکایت واصل و اعلام داشته است چون معافیت قانونی دایر بر موارد صدور مجوز فعالیت است و مجـوز به نام متوفی صـادر شده است و نه ورثه و همان شخصی که مجوز فعـالیت برای وی صادر شـده است حق بهره مندی از معافیت قانونی را دارد و از آنجا که وراث مشمول مالیات بر ارث می باشند و در ماده قانونی صرفاً عبارت اشخاص حقیقی آمده است و عبارت و وراث آنها نیامده است، مصوبه مورد شکایت منطبق بر قانون بوده و قابل ابطال نمی باشد. تهیه کننده گزارش : محمد علی برومند زاده

رای هیات تخصصی

به موجب ماده ۱۳ ‌قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران : «اشخاص حقیقی و حقوقی که در منطقه به انواع فعالیتهای اقتصادی اشتغال دارند، نسبت به هر نوع فعالیت اقتصادی در منطقه آزاد از‌ تاریخ بهره‌برداری مندرج در مجوز به مدت بیست سال از پرداخت مالیات بر درآمد و دارایی موضوع قانون مالیاتهای مستقیم معاف خواهند بود و پس از‌ انقضاء بیست سال تابع مقررات مالیاتی خواهند بود که با پیشنهاد هیات وزیران به تصویب مجلس شورای اسلامی خواهد رسید.» نظر به اینکه حکم مقرر در ماده ۱۳ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری – صنعتی جمهوری اسلامی ایران درخصوص اعطای معافیت مالیاتی بیست ساله به اشخاص حقیقی، صرفاً ناظر به آن دسته از اشخاص حقیقی است که با داشتن مجوز فعالیت در منطقه آزاد به فعالیت اقتصادی اشتغال دارند و این مجوز قایم به شخص بوده و به اعتبار شخص متقاضی و پس از احراز صلاحیتهای مورد نیاز به تشخیص سازمان منطقه آزاد تجاری - صنعتی به نام او صادر شده و قابل انتقال به وراث او نمی‌باشد؛ بنابراین حکم مقرر در بند ۹ بخشنامه مورد شکایت که براساس آن وراث به مناسبت اینکه اموال یا حقوق مالی مورث آنها در مناطق آزاد تجاری- صنعتی واقع است، نمی‌توانند بابت اموال و حقوق مذکور از معافیت مالیاتی بهره‌مند گردند، لذا مغایر قانون و خارج از اختیار نبوده به استناد بند «ب» ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ رای به رد شکایت صادر و اعلام می‌کند. این رای ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.

دکتر زین العابدین تقوی - رییس هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری

برای این رأی هنوز مستندی به تأیید کارشناس نرسیده است.

رای شماره ۱۴۹ مورخ ۱۳۹۸/‍۰۴/۳۱ هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری

مستندات تأییدشده این رأی